歷史人物 Geschiedenisfiguur

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

歷史人物

 

   留  人

   取  生

   丹  自

   心  古

   照  誰

   汗  無

   青  死

 

 

 

文天祥作品

《過零丁洋》

                 辛苦遭逢起一經,干戈寥落四周星。
                山河破碎風飄絮,身世浮沉雨打萍。
               惶恐灘頭說惶恐,零丁洋裡嘆零丁。
              人生自古誰無死,留取丹心照汗青。

 

文天祥

正氣歌並序 

        余囚北庭,坐一土室,室廣八尺,深可四尋,單扉低小,白間短窄,污下而幽暗。當此夏日,諸氣萃然﹕雨潦四集,浮動床幾,時則為水氣;涂泥半朝,蒸漚歷 瀾,時則為土氣;乍晴暴熱,風道四塞,時則為日氣;檐陰薪爨,助長炎虐,時則 為火氣;倉腐寄頓,陳陳逼人,時則為米氣;駢肩雜遝,腥臊汗垢,時則為人氣; 或圊溷、或毀尸、或腐鼠,惡氣雜出,時則為穢氣。疊是數氣,當之者鮮不為厲。而予以孱弱,俯仰其間,於茲二年矣,幸而無恙,是殆有養致然爾。然亦安知所養 何哉?孟子曰:「吾善養吾浩然之氣。」彼氣有七,吾氣有一,以一敵七,吾何患 焉!況浩然者,乃天地之正氣也,作正氣歌一首。 

天地有正氣,雜然賦流形。下則為河岳,上則為日星。於人曰浩然,沛乎塞蒼冥。 

皇路當清夷,含和吐明庭。時窮節乃見,一一垂丹青。在齊太史簡,在晉董狐筆。 

在秦張良椎,在漢蘇武節。為嚴將軍頭,為嵇侍中血。為張睢陽齒,為顏常山舌。 

或為遼東帽,清操厲冰雪。或為出師表,鬼神泣壯烈。或為渡江楫,慷慨吞胡羯。 

或為擊賊笏,逆豎頭破裂。是氣所磅礡,凜烈萬古存。當其貫日月,生死安足論。 

地維賴以立,天柱賴以尊。三綱實系命,道義為之根。嗟予遘陽九,隸也實不力。 

楚囚纓其冠,傳車送窮北。鼎鑊甘如飴,求之不可得。陰房闐鬼火,春院閟天黑。 

牛驥同一皂,雞棲鳳凰食。一朝蒙霧露,分作溝中瘠。如此再寒暑,百沴自闢易。 

嗟哉沮洳場,為我安樂國。豈有他繆巧,陰陽不能賊。顧此耿耿在,仰視浮雲白。 

悠悠我心悲,蒼天曷有極。哲人日已遠,典刑在夙昔。風檐展書讀,古道照顏色。

 

************

 

留取丹心照汗青文天祥的故事

歷史更變千年如走馬,千秋功業、百載史冊,不過是幻相塵   生、滄海桑田。 

但是,在我們心中,歷史人物又如萬古日月,不生不滅,永恆的在為子孫說明天地之盈虛消長之道。 

「天行健,君子以自強不息。」文天祥可說無愧此言。剛、健、中、正,正是他一生之寫照。 

無論得志為相、失勢為囚,其心志從不曾軟弱過。時時如同火紅燃燒的太陽,永遠不知止息;時時照察人間之瑣碎,令人無法逼視。這樣一位巍巍君子,代表了天地中正氣凜然的光輝形象。但是,在氣勢磅礡、震撼人心之餘,另一方面,卻也提醒我們:不要忘記天地之盈虛消長之道。

天道運行,豈能永遠白晝而無黑夜?文天祥孤絕一生,顯示了法天不息、君子成德之堅定。

但是,成其大而無成其小,喪失了容人之寬厚。

多陽而少陰的結果,能法天之不息,卻不能法天之生生。  

元軍進攻臨安時,南宋抗戰大臣文天祥組織軍隊抗戰。后來,文天祥兵敗被俘,元朝統治者將他囚禁在大都。面對元朝的種種威逼利誘,文天祥始終堅貞不屈,最后被元朝殺害。他在轉戰中寫下《過零丁洋》一詩,其中人生自古誰無死,留取丹心照汗青的名句,表現出崇高的氣節。

 

 

Geschiedenisfiguur

 

Levensverhaal van Wen Tianxiang 文天祥 (Man Tincheung: Kantonees uitgesproken)

Wen Tianxiang besteedde het grootste gedeelte van zijn leven aan het redden van de Song-Dynastie  van  vernielingen, die veroorzaakt werden door de Mongolen. Ondanks zijn heldhaftige inspanningen maaktten de Mongolen in 1279 een einde aan de Song-keizerrijk.

De patriot werd gevangen genomen door de Mongolen, echter, noch door beloften van weelde, noch door gruwelijke straffen gaf hij zijn verzet op. In plaats daarvan vroeg hij op zevenenveertigjarige leeftijd om terecht gesteld te worden. Zijn heldhaftigheid, zijn integriteit en zijn toewijding aan zijn vaderland blijven tot op de dag van vandaag een bron van inspiratie.

Wen Tianxiang werd geboren in 1236, als oudste zoon in een bescheiden, geleerd gezin. Zijn vader Wen Yi bestede buitengewoon veel aandacht aan de opvoeding van zijn vier zoons en drie dochters. Er werden leraren ingehuurd om les te geven aan de kinderen. Toen de familie in geldnood raakte vanwege zijn vrijgevigheid, nam Wen Yi zelf de taak over.  

Toen Wen Yi doodging in 1255, het jaar waarin Wen Tianxiang als beste kandidaat zijn staatsexamen aflegde, legde hij zijn officiële ambt voorlopig neer om naar huis te gaan. Daar rouwde hij om de dood van zijn vader. Zijn moeder verleende hem morele steun en zelfs toen zij ouder dan zestig jaar werd, begeleidde zij hem en zijn troepen. Zij ging dood als gevolg van een kwaal toen een epidemie onder de troepen uitbrak.

Alhoewel Wen Tianxiang rustige kinderjaren had, onderging zijn vaderland een moeilijke tijd. De zuidelijke Song-Dynastie werd verzwakt door meningsverschillen aan het hof en buitenlandse aanvallen.  Zelfs toen de Mongolen een groot stuk land hadden afgenomen van het Chinese Rijk, waren de officieren van Song bij kleingeestige machtsstrijden en  samenzweringen aan het hof betrokken.

In plaats van zich te mobiliseren tegen de aanvallers, waren de hoge officieren slechts in staat vredesbesprekingen met de Mongolen voor te stellen en de hoofdstad te evacueren. Alleen Wen Tianxiang, die toen een officier van lagere rang was, protesteerde en tekende een memorandum aan om het gevecht met de bezetters aan te gaan. Zijn voorstel werd echter afgewezen en zijn opperbevelhebber misgunde het hem en stuurde hem in 1259 naar zijn geboorteplaats.

Gelukkig – ten gunste van de Song-Dynastie– raakten de Mongolen toen achtereenvolgens verwikkeld in disputen en hielden op met verrassingsaanvallen in China. De Mongoolse hoofdcommandant Kublai Khan richtte in 1271 de Yuan-Dynastie op en begon China opnieuw aan te vallen. De aanvallers hadden het makkelijker omdat een vierjarig kind de troon had aangenomen als gevolg van de dood van Keizer Du Zhong.

Het op de proef gestelde hof deed een dringende oproep aan de troepen door het hele land. Wen Tianxiang ging hierop in door een leger in leven te roepen door middel van de rijkdom van zijn familie en vocht voor zijn land.

In de volgende jaren streden Wen Tianxiang en zijn mede-patriotten moedig om hun geliefde land te verdedigen, maar de vijand bleek te sterk te zijn en de Chinese maarschalk werd bevolen om een vredesakkoord te sluiten met de Mongolen. Maar in plaats van te onderhandelen, hielden de Mongolen de  onderhandelaars gevangen!

De andere Chinese gezanten bezweken onder de druk en gaven zich snel over aan de Mongolen. Wen hield echter voet bij stuk en weigerde de nieuwe macht te dienen. De Mongolen besloten hem naar hun thuisland te sturen in het Noorden.

Toen ze onderweg waren, wist Wen Tianxiang met de hulp van een visser te ontsnappen. Hij begon opnieuw te strijden tegen de Mongolen en zijn vrouw en kinderen werden gevangen genomen op zijn veldtocht. Ondanks hun inspanningen moesten de Chinezen zich, stap voor stap, zuidwaarts terugtrekken en Wen Tianxiang werd uiteindelijk opnieuw gevangen genomen door de Mongolen in Guodong in 1278. Opnieuw weigerde hij  hardnekkig om zich over te geven.

De Song-Dynastie naderde een jaar later zijn einde  toen de jonge keizer en zijn hofhouding in zee sprongen. Toen de Mongolen dit aan het vieren waren tijdens een diner, trachtten zij opnieuw Wen Tianxiang aan hun kant te krijgen.

Nu zijn land en zijn koning niet meer bestonden, hoefde hij dus niet meer trouw te blijven aan de Song-Dynastie. De morele plicht bestond niet meer. Zo vertelde de Mongolen aan Wen Tianxiang.

Wen Tianxiang antwoordde hierop dat hij de dood verdiende omdat het hem niet gelukt was zijn land te redden. Verder zag hij geen reden om door te leven omdat zijn land niet meer bestond.

De Mongolen besloten Wen Tianxiang naar hun hoofdstad – de huidige Beijing– te sturen. Gedurende deze moeilijke reis weigerde hij te eten – als blijk van trouw aan zijn gestorven koning.

Toen hij in de hoofdstad van Yuan aankwam, werd hij eerst in een mooi paleis gezet. Toen hij aanhield met tegen het verzoek in te gaan om zich over te geven, werd hij in een kelder geworpen. Toen hij bleef weigeren om de keizer van Yuan als zijn heerser te erkennen, werd hij drie jaar later terechtgesteld.

Wen Tianxiang – een geleerde die door omstandigheden werd gedwongen een strijder te worden – was niet in staat zijn land te bevrijden van de verovering. Maar zijn onbuigzame geest en zijn intense vaderlandsliefde waren deugden die navolging verdienden.

Een groot deel van zijn werk en gedichten drukken zijn krachtige toewijding uit aan zijn land, maar het meest bekende is Zheng Qi Ge (Een lied van Echte Geest). Dit is het werk dat hij geschreven had toen hij gevangen werd gehouden door de Mongolen in Beijing. “Een Lied van Echte Geest” weerspiegelt de hoogmoed van de schrijver en drukt de toewijding aan zijn land uit.

Wen vatte de dood op als iets waar men niet bang hoefde voor te zijn toen hij voorbeelden citeerde van de geschiedenisfiguren. Wanneer een man eervol en moedig voor zijn land doodgaat, dan wordt er altijd aan zijn heldenmoed gedacht.

 

Hierna volgt een gedicht van Wen Tianxiang in het Engels:

 

Crossing Lonely Sea


Delving in the Book of Change, I rose through hardship great,
And desperately fought the foe for four long years;
Like willow catkin, the war-torn land looks desolate,
I sink or swim as duckweed in the rain appears.
For perils on Perilious Beach, I heaved and sighed,
On Lonely Sea now, I feel dreary and lonely;
Since olden days, which man has lived and not died?
I'll leave a loyalist name in history!